بهترین نور مطالعه چه ویژگی‌هایی دارد؟

ویژگی های نور مطالعه - اکووات

با نزدیک شدن فصل امتحانات، والدین دانش‌­آموزان، بیش از پیش به دنبال فراهم‌کردن شرایط مناسب برای مطالعه فرزندان خود هستند. با غیرحضوری‌شدن تحصیلات در دوره کرونا، ایجاد شرایط مناسب برای مطالعه در خانه، اهمیتی دوچندان پیدا کرده است. در این مقاله سعی شده تا با ذکر نکات مهم در ایجاد روشنایی فضای مطالعه به ویژگی های یک نور مطالعه مناسب که کم­تر در میان مصرف‌کنندگان مورد اهمیت قرار می­‌گیرد، توجه نمود.

اتاق مطالعه، از ابتدا تا کنون

معمولا کتابخانه‌های سنتی در ذهن ما مکان‌هایی سرد، بی‌روح، قدیمی و ناخوشایند را تداعی می‌کنند که در آن هنوز لامپ‌های فلورسنت سوسو می‌زنند.  شاید شنیده باشید که بهترین نور برای مطالعه، نور طبیعی(نور خورشید) است. این نکته کاملا صحیح است اما آیا این نور همیشه در دسترس ماست؟

فقط صدسال از این که نور مصنوعی به صورت گسترده در دسترس  همگی قرار گرفته گذشته است. قبل از اینکه الکساندر لودگین در سال 1874 لامپ رشته‌ای را اختراع کند مردم با نور آفتاب و شمع و… مطالعه می­‌کردند ولی این ادوات نوری هم کم‌نور بوده و هم‌چنین در زمان‌های محدودی در دسترس و قابل استفاده بودند(روشنایی روز/شمع در حال سوختن). حتی روشنایی حاصل از سوختن گاز نیز به صرفه نبوده و می‌توانست خطرناک باشد. با پیشرفت علم و صنعت نورپردازی، تاثیر نور مطالعه بر احساس و انرژی انسان و هم‌چنین بینایی او کاملا مشخص شد. امروزه همه ما می­‌دانیم که نور مستقیما بر روحیه ما تاثیر می‌­گذارد، برای مثال در روزهای ابری احساس انرژی کمتری نسبت به روزهای آفتابی داریم. اما نور علاوه بر این بر روی توانایی‌های شناختی مانند یادگیری نیز تاثیرگذار است. آزمون تحقیقاتی شرکت فیلیپس گواهی بر این موضوع می‌­باشد.

آزمون سنجش نور مطالعه شرکت فیلیپس

ویژگی های نور مطالعه - اکووات

شرکت روشنایی فیلیپس در سال 2010 میزان تاثیر نورپردازی بر یادگیری را با سیستم روشنایی دینامیکی school‌ vision و با استفاده از دیمر بر دانش‌آموزان یک مدرسه ابتدایی آزمایش کرد.

بوسیله این سیستم معلم‌ها می‌­توانستند با توجه به زمان روز یا فعالیت‌های مختلف میزان روشنایی و یا رنگ نور کلاس‌هایشان را تغییر دهند. هدف این سیستم پاسخ به این سوال بود که آیا تغییر نور در شرایط مختلف باعث تغییر سطح مطالعه و عملکرد کلاس می‌شود؟

در زیر به یافته‌ها و نتایج این سیستم می‌پردازیم:

چهار تنظیم اصلی نور نرمال، انرژتیک، متمرکز و آرامش‌بخش وجود داشت تا یک محیط مهیج و یا آرامش‌بخش را برای مطالعه ایجاد کنند.

  • نرمال: در نور عادی و نرمال شدت نور و تن رنگ استاندارد بود و یک فضای ایده‌آل برای فعالیت منظم کلاس ایجاد می‌­کرد.
  • انرژتیک: در نور انرژتیک شدت نور بسیار بالا و تن رنگ بسیار سرد بود و به دانش‌آموزان در هنگام نیاز به سطح هوشیاری و فعالیت بیشتر مانند صبح‌ها یا بعد از نهار کمک می‌­کرد.
  • متمرکز: نور متمرکز بیشترین شدت نور با یک رنگ نسبتا سرد بود که به تمرکز دانش‌آموزان در انجام کارهای چالش‌­برانگیز مانند تست‌ها و امتحانات کمک می­کرد.
  • آرامش‌بخش: نور آرام دارای سطح استاندارد شدت نور و تن رنگ گرم بود و محیطی آرام را برای کار فردی یا اوقات استراحت ایجاد می­کرد.

با استفاده از تنظیمات پیشنهادی در طول یک سال، معلمان شاهد 35درصد بهبود در سرعت مطالعه و تقریبا 45درصد خطای کمتر، از گروهِ دانش­‌آموزانِ مورد آزمایش بودند.

بیش‌­فعالی نیز با تنظیم نور آرامش‌بخش تا 76درصد کاهش یافت. رقمی که گروه مورد آزمایش حتی به آن نزدیک نبود. این اعداد قطعا نتیجه‌گیری این که نورپردازی تاثیرات روانشاختی مثبتی داشته و بر میزان توجه، تمرکز و عملکرد تاثیر به سزایی­ می­گذارد را اثبات می­کند؛ علاوه‌براین مطالعات ثابت می­کند این مسئله نه تنها برای کودکان در یک کلاس، بلکه برای بزرگسالان در محل کار نیز صادق است.

متاسفانه تاثیر نور بر رفتار و توانایی‌های شناختی به اندازه مسئله صرفه‌جویی در مصرف انرژی مورد توجه و مطالعه قرار نمی‌گیرد؛ بنابراین هنگامی که مدارس و یا مشاغل در حال اجرای سیستم روشنایی جدید هستند به ندرت بر یافته‌های تاثیر نور بر سطوح مطالعه و عملکرد دانش­آموزان توجه می‌­کنند.

اگرچه تعویض رنگ‌های گرم و سرد و شدت نور متنوع در طول روز مانند سیستم school vision ایده‌آل خواهد بود ولی حتی یک تعویض ساده نور کم نور به یک نور ملایم‌تر و طبیعی‌تر در محل مطالعه می­تواند تفاوت چشم‌گیری در افزایش عملکرد و توانایی‌های شناختی داشته باشد.

ویژگی‌­ها و تاثیرات نور مناسب و نامناسب برای مطالعه

یکی از بهترین و ساده‌ترین نکات روشنایی این است که در نور کم مطالعه نکنید. این نور چه نور طبیعی خورشید باشد و چه یک چراغ ضعیف، به دو دلیل عمده باید سعی کنید از مطالعه در نور آن خودداری کنید.

بهترین نور مطالعه - اکووات

مطالعه در نور کم به مرور زمان می­تواند باعث نزدیک‌بینی شود.

اگر می‌توانید از نزدیک ببینید اما کلمات از دور مبهم هستند، احتمالا از نزدیک‌بینی رنج می‌برید. این یک مشکل معمول بینایی است و با استفاده از عینک صحیح یا لنزهای طبی به راحتی برطرف می­‌شود.

برخی مطالعات نشان داده است که نداشتن چراغ مطالعه مناسب و مطالعه در نور کم می‌تواند احتمال نزدیک‌بینی را افزایش دهد. احتمالا خودتان هم بعد از مطالعه در نور کم این را احساس کرده‌اید زیرا مردمک چشم در نور کم باید بیشتر گشاد شود تا بتواند کلمات را بخواند. وقتی در این شرایط بعد از مدتی به بالا نگاه کنید ممکن است موارد و متن از فاصله دور برای مدتی مبهم به نظر برسند. برای برخی افراد این فشار به چشم ممکن است نزدیک‌بینی ایجاد نکند و در عوض باعث سردرد آن‌ها شود، برای این افراد مطالعه در نور بیشتر توصیه می‌­شود.

درس خواندن در نور کم باعث بازده یادگیری کمتر می­‌شود.

مطالعات نشان داده است که نور مناسب می‌­تواند بازده نتیجه شما را افزایش دهد زیرا نور کم توانایی پردازش و نگهداری اطلاعات را در مغز کاهش داده واحساس اضطراب را افزایش می­‌دهد. هم‌چنین به طور مشابه نور بسیار شدید هم از تمرکز جلوگیری می‌­کند. هنگامی که یک نور شدید از صفحه به داخل چشم منعکس می‌­شود، هم شدیدا مانع تمرکز شده و هم به طور بالقوه می­تواند به چشم آسیب برساند.

بنابراین برای دستیابی به نتایج مطلوب باید نور محیط مطالعه خود را به صورت مناسب تنظیم کنید و بهترین چراغ را برای مطالعه خود پیدا کنید.

فواید مطالعه در نور مناسب چیست؟

خستگی کمتر چشم

در نور مناسب مردمک‌های چشم برای دریافت نور بیشتر مجبور به گشاد شدن نیستند. این امر احتمال خستگی چشم را کاهش می­دهد.

محیط یادگیری آرام و کارآمدی ایجاد می­‌کند

وقتی نور اتاق را به طور صحیح و مناسب تنظیم کنید، سطح حواس پرتی را کاهش می­‌دهید و مغز شما می‌­تواند بر روی داده هایی که در حال مطالعه آن‌ها هستید تمرکز کند. این بدین معناست که احتمالا آنچه را که خوانده‌اید بهتر یاد گرفته و به یاد می‌­آورید.

قبل از نورپردازی اتاق مطالعه خود به این نکات توجه کنید:

دمای رنگ مناسب برای مطالعه

پیش از این به مضرات مطالعه در نور کم و مزایای مطالعه در شدت نور استاندارد اشاره شد اما این نکته به تنهایی برای انتخاب چراغ مناسب مطالعه کافی نیست. یکی از نکات مهمی که باید به خاطر بسپارید این است که لامپ با دمای رنگ در محدوده ­روشن‌­تر یعنی سفید تا نور طبیعی روز بهترین نور برای مطالعه و درس خواندن است. این محدوده معادل 4000k تا 5700k است. در این نور احساس خواهید کرد که بیدارتر و آماده دریافت اطلاعات هستید.

نور نقطه­‌ای یا غیر متمرکز؟

یک چراغ ال‌­ا‌ی‌­دی با نور غیر متمرکز، نور را در سطح پراکنده کرده و فضای بیشتری را به صورت یکنواخت­‌تر روشن می­‌کند اما نور نقطه‌ای و متمرکز نور را در یک منطقه خاص نگه داشته و ممکن است مجبور شوید کتاب یا لوازم خود را برای مطالعه و یا درس‌خواندن به آن نقطه منتقل کنید. همچنین اختلاف زیاد بین سطوح روشن و تاریک، موجب خستگی و آسیب به چشم می­‌شود. به همین دلیل مطالعه زیر نور آباژور یا چراغ خواب هیچ­گاه پیشنهاد نمی‌شود.

قابلیت تنظیم شدت نور با دیمر

این که بتوانید میزان شدت نور لامپ خود را تنظیم کنید ویژگی مفیدی است، زیرا ممکن است در اوایل شب فقط به مقدار کمی نور اضافه نیاز داشته باشید. اگر لامپ یا چراغ‌­های شما همیشه با نهایت مقدار روشنایی خود کار کند، مقدار اضافی آن می تواند به چشم شما آسیب برساند بنابراین دیمری‌بودن چراغ می­تواند در هر ساعت شبانه‌­روز که مایل به مطالعه باشید، نور موردنیاز شما را تامین کند.

شدت روشنایی و محافظت در برابر خیرگی

همان‌طور که قبلا پیشنهاد کردیم، در حالت ایده‌آل باید یک چراغ یا لامپ در محدوده 4000k تا 5700k پیدا کنید. یکی از ویژگی‌های حفاظت در برابر تابش خیره کننده این است که در صورت مطالعه طولانی مدت به شما کمک می­کند از چشم خود مراقبت کنید. بنابراین چراغ­‌های ضدخیرگی فضای مناسب­‌تری برای مطالعه شما فراهم می­‌کنند. اگر به دنبال چراغ ضدخیرگی مناسب می­گردید، اینجا را کلیک کنید.

چراغ و قاب ضدخیرگی - اکووات

فضای قرارگیری چراغ

قبل از خرید در نظر بگیرید که چراغ در کجای اتاق شما قرار می‌­گیرد. برای مثال اگر شما فقط روی میز کار خود فضای مطالعه داشته باشید، خرید یک چراغ آپلایت که نور را از پایین به بالا بتاباند بیهوده است. بنابراین هنگام انتخاب چراغ مورد نظر خود به طراحی فضای آن فکر کنید و یا از مشاوران نورپردازی کمک بگیرید.

این موارد مهم‌ترین نکات مربوط به نور مناسب مطالعه و ویژگی‌های آن به شمار می‌روند. بهترین راه برای آگاهی از آخرین اخبار، متدها و شیوه‌های روشنایی و نورپردازی، مطالعه مجله اکووات است که اطلاعات مرتبط با روشنایی و نورپردازی شما را به روز نگاه می‌دارد.

امیدواریم این مقاله برای شما عزیزان مفید بوده باشد.  این مقاله توسط تیم تحریریه اکووات تهیه شده است. اگر از خواندن این مقاله راضی بودید، خواندن آن را به دوستانتان نیز پیشنهاد کنید. همچنین می‌توانید سوالات خودتان را در قسمت کامنت با ما مطرح کنید. 

با اکووات همراه باشید.

در print به اشتراک بگذارید
چاپ این مقاله

به اشتراک بگذارید:

در twitter به اشتراک بگذارید
در facebook به اشتراک بگذارید
در telegram به اشتراک بگذارید
در whatsapp به اشتراک بگذارید
در email به اشتراک بگذارید
نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *