میزان و سطح روشنایی مورد نیاز برای مکان‌های مختلف چقدر است؟

به اشتراک بگذارید:

Share on twitter
Share on facebook
Share on telegram
Share on whatsapp
Share on email

روشنایی در محل زندگی و کار برای توانایی ما در انجام موثرتر وظایف و خاطر آسوده بسیار مهم است. علاوه بر این، سطوح مناسب نور مانع خستگی چشم می‌شود، که این مزیت به ما اجازه می‌دهد راحت‌تر و برای مدت زمان بیشتری کار کنیم. در این مقاله سطح روشنایی مناسب مورد نیاز در مکان‌های مختلف ارائه گردیده است و شامل مفاهیم مختلف نورپردازی می‌باشد.
دو مفهوم اصلی که معماران باید در نورپردازی‌ها مورد توجه قرار دهند عبارت است از:

1- سطح نور
2- تراکم قدرت نورپردازی

سطوح نور در ساختمان‌ها

در ابتدا می‌بایست با مفهوم “شدت روشنایی” آشنا شویم. و البته این مهم است که موضوع طراحی چه مکانی با چه کاربردی است. به عنوان مثال برای محیط‌های اداری سطح مورد نظر روشنایی می‌بایست بر روی میزها تامین گردد در صورتی که برای محیط‌های ورزشی سطح مورد نظر کف سالن می‌باشد.
شدت روشنایی با FC یا Lux اندازه‌گیری می‌گردد. یک FC برابر است با یک لومن نور تابیده شده از فاصله‌ی یک فوتی به سطحی برابر یک فوت مربع. در واقع این مقدار معادل یک لومن در هر فوت مربع می‌باشد.
یک لوکس (Lux) که در سیستم رایج اندازه‌گیری و استانداردهای ایران برای “شدت روشنایی” استفاده می‌گردد، برابر یک لومن نور تابیده شده از فاصله‌ی یک متری به سطحی برابر یک متر مربع است، در واقع این مقدار برابر با یک لومن در هر متر مربع می‌باشد.

سطوح نور در ساختمان‌ها - اکووات

ما باید به اندازه کافی روشنایی ایجاد کنیم، تا مردم بتوانند کارهای خود را به نحو احسن انجام دهند. مثلاً کارهای دقیق مانند نقشه‌کشی نیاز به نور بیشتری دارند، در حالی که کارهای عمومی مانند راه رفتن با نور کم نیز امکان‌پذیر است.
یکی از معتبرترین مراجع برای تعیین سطح روشنایی مورد نیاز برای مکان‌های مختلف “انجمن مهندسی روشنایی ایالات متحده” می باشد که هر ساله طی یک کتابچه منتشر می‌گردد و در دسترس عموم قرار می‌گیرد.

تراکم قدرت نورپردازی

تراکم قدرت نورپردازی یا LDP، مقدار انرژی مورد استفاده برای روشنایی در هر واحد سطح در ساختمان است. در ایالات متحده، LPD با وات در هر فوت مربع اندازه‌گیری می‌شود. در اندازه‌گیری، وات شامل تمام انرژی مصرف شده توسط چراغ‌های نوری، بالاست‌ها یا درایورها، کنترلرها، ترانسفورماتورها و … می‌باشد. به طور کل تمام اجزا و دستگاه‌های دخیل در روشنایی باید در محاسبه گنجانده شود.
دو روش برای محاسبه تراکم قدرت نورپردازی وجود دارد. روش اول استفاده از LPD در ساختمان به‌طور کامل بر اساس نوع ساختمان (مدرسه، موزه، دفتر و غیره) است که این روش بسیار ساده و به نام روش ناحیه‌ای شناخته می‌شود. روش دوم محاسبه LPD بر اساس هر اتاق به‌صورت مجزاست و “روش فضا به فضا” نامیده می‌شود. این روش بسیار دقیق‌تر است و ممکن است باعث کاهش تعداد LPD هنگام درخواست برای فاکتورهای مشوق و سودمند بنا شود.

سطح روشنایی توصیه شده برای فضاهای مختلف

جدول زیر سطح روشنایی توصیه شده برای مکان‌های مختلف ارائه شده توسط “انجمن مهندسی روشنایی ایالات متحده” می‌باشد. لازم به ذکر است طراح باید فاکتورهای خود را برای روشنایی بر اساس نیاز کارفرما در صورت شرایط سخت‌تر مورد تطبیق قرار دهد.
در این جداول، سطوح نور مورد نیاز در یک محدوده نشان داده شده است، زیرا کارهای مختلف، حتی در یک فضا، نیاز به مقادیر مختلف نور در همان فضا دارد. به‌طور کلی، فعالیت‌های با دقت بالا نور بیشتری از فعالیت‌های با دقت پایین نیاز دارند.
توجه داشته باشید که این نمودار جامع نیست و راهنمایی است کلی برای نورپردازی.
پس اگر کاربرد خاصی دارید، پیشنهاد ما تحقیقات بیشتر است.

سطح لوکس یا سطح روشنایی نوع اتاق
بین ۲۰۰-۳۰۰ لوکس اتاق خواب و خوابگاه‌های شبانه‌روزی
بین ۲۰۰-۳۰۰ لوکس کافه تریا و غذاخوری
بین ۳۳۰-۵۰۰ لوکس کلاس درس و محیط عمومی
بین ۳۰۰-۵۰۰ لوکس اتاق کنفرانس
بین ۵۰-۱۰۰ لوکس راهرو
بین ۳۰۰-۵۰۰ لوکس اتاق ارائه مطلب
بین ۲۰۰-۳۰۰ لوکس باشگاه و محل تمرینات ورزشی
بین ۳۰۰-۵۰۰ لوکس ورزشگاه و میدان‌های بازی و سرگرمی
بین ۳۰۰-۷۵۰ لوکس آشپزخانه و تهیه غذا
بین ۵۰۰-۷۵۰ لوکس آزمایشگاه و کلاس درس
بین ۷۵۰-۱۲۰۰ لوکس آزمایشگاه و کارگاه تخصصی
بین ۲۰۰-۵۰۰ لوکس کتابخانه و فضای مابین قفسه کتاب‌ها
بین ۳۰۰-۵۰۰ لوکس کتابخانه و محیط مطالعه
بین ۱۰۰-۳۰۰ لوکس محل تخلیه بار
بین ۲۰۰-۳۰۰ لوکس لابی و دفاتر و مکان‌های عمومی
بین ۱۰۰-۳۰۰ لوکس رختکن
بین ۱۰۰-۳۰۰ لوکس سالن و اتاق استراخت
بین ۲۰۰-۵۰۰ لوکس اتاق تأسیسات الکتریکی و مکانیکی مانند موتورخانه یا پست‌های بازدید برق
بین ۲۰۰-۵۰۰ لوکس دفتر کار- مکان باز
بین ۲۰۰-۵۰۰ لوکس دفتر کار محیط بسته و شخصی
بین ۵۰-۱۰۰ لوکس پارکینگ و فضای داخلی
بین ۱۰۰-۳۰۰ لوکس توالت
بین ۲۰۰-۵۰۰ لوکس فروشگاه کوچک
بین ۵۰-۱۰۰ لوکس راه پله
بین ۵۰-۲۰۰ لوکس انبار و سوله
بین ۳۰۰-۷۵۰ لوکس فروشگاه بزرگ

آخرین‌های مجله
بخش‌های تحریریه
نظرات کاربران

Leave a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Share on print
چاپ این مقاله